C-reaktivni protein u krvi

Laboratorijske analize

Medicinski članci

Korisni linkovi

Contents

1. Povišen nivo CRP-a u krvi

Povišen nivo CRP-a u krvi

C-reaktivni protein kao indikator upalnih procesa

C-reaktivni-protein

Osim za otkriće akutnih upalnih reakcija, CRP je koristan i u proceni napredovanja bolesti i efikasnosti terapije. U fazi nespecifičnog imunog odgovora organizma na neku infekciju, CRP je važan imunološki protein. Povećanje njegove koncentracije u krvi nastaje već šest do devet sati nakon početka infekcije, a maksimum dostiže za jedan do tri dana, nakon prethodnog porasta koncentracije interleukina 6, kojeg izlučuju različite imunološke ćelije. Njegovi imunološki učinci su brojni: aktivacija komplementa, supresija ili aktivacija određenih tipova T-limfocita i proizvodnja nekih citokina, mogućnost vezivanja bakterijskih polisaharida i fosfolipida iz tkiva oštećenih upalom, traumom ili infekcijom.

Šta je CRP?

C reaktivni protein (CRP) poznat je u laboratorijskoj dijagnostici kao najviše ispitivan protein plazme, koji služi kao upalni marker, zbog čega je važan indikator kod upale, nekroze tkiva ili traume. Ima visoku osetljivost i malu specifičnost. Uz njega, u krvi postoje i drugi tzv. upalni proteini, poput fibrinogena, amiloida A i interleukina 6. Kod zdravih osoba CRP je prisutan u vrlo niskim koncentracijama.

CRP pripada pentraksinskoj proteinskoj porodici, a proizvode ga jetra i masne ćelije (adipociti). Po sastavu je glikoprotein molekularne mase 110 kD, prema obliku prstenasti pentamer, a prema svojstvima je član grupe proteina poznatih kao reaktanti akutne faze upale. Naime, njegove vrednosti strelovito rastu u slučaju akutne upale, pa tako mogu porasti i stotinu puta u roku samo 24 sata. Stoga se poslednjih godina CRP u dijagnostici često koristi kao alternativni test za sedimentaciju eritrocita (SE), koja se u dijagnostičke svrhe koristi više od 50 godina.
U fazi nespecifičnoga imunog odgovora organizma na neku infekciju, CRP je važan imunološki protein. Povećanje njegove koncentracije u krvi nastaje već šest do devet sati nakon početka infekcije, a maksimum doseže za jedan do tri dana, nakon prethodnog porasta koncentracije interleukina 6, kojeg izlučuju različite imunološke ćelije. Njegovi imunološki učinci su brojni: aktivacija komplementa, supresija ili aktivacija određenih tipova T-limfocita i prozvodnje nekih citokina, mogućnost vezanja bakterijskih polisaharida i fosfolipida iz tkiva oštećenih upalom, traumom ili infekcijom.

Najčešća primena CRP-a

Najčešće se koristi za potvrdu postojanja akutnih upala, zatim organskih bolesti, poput infarkta srčanog mišića, infekcije ili tromboze, te raznih hroničnih bolesnih stanja, kao što su hronične upale, reumatske bolesti i maligni tumori.

CRP testovi za bolesti srca CRP testovi za bolesti srca. CRP kao faktor rizika > CRP može biti faktor rizika za bolesti srca. Ako su koronar... Opširnije...

>Važan je za razlikovanje virusnih od bakterijskih upala. Naime, kod virusnih infekcija koje prate povišena sedimentacija i povišen broj leukocita, CRP ostaje u nižim granicama vrednosti nego ako je posredi bakterijska infekcija, u slučaju koje je njegov porast puno viši.
Uspešno se primjenjuje i u diferencijalnoj dijagnostici upala zglobova i mišića, kod ranog otkrića upala zglobnih ovojnica, kao pomoć u dijagnostici simptoma i bolesti digestivnog sistema, posebno za razlikovanje iritabilnog kolona od neke organske bolesti creva, kao i razlikovanje ulceroznog kolitisa od Crohnove bolesti.

Osim za otkriće akutnih upalnih reakcija, procene koncentracije CRP-a korisne su i u proceni napredovanja bolesti, odnosno efikasnosti terapije. Tako će npr. uspešnom primenom antibiotske terapije CRP koncentracija u serumu pasti brže od sedimentacije eritrocita, pa se praćenjem njegove koncentracije može sprečiti nepotrebno uzimanje manje delotvornog ili nedelotvornog antibiotika, odnosno na vreme ga zameniti delotvornijim. U tom smislu određivanje vrednosti CRP-a od velike je važnosti i u dijagnostici i praćenju terapije infekcija u nedonoščadi i novorođenčadi.
Nakon hirurških operacija, koncentracija CRP-a raste za dva do šest sati, a pada do trećeg dana nakon operacije. Ne dođe li do pada vrednosti CRP-a nakon tog vremena, to upućuje na infekciju kao komplikaciju operativnog zahvata.

Referentne i ostale vrednosti

Pre vađenja krvi u medicinskom laboratoriju nisu potrebne posebne pripreme. Koncentracija CRP-a određuje se iz uzorka tekućeg dela krvi (seruma ili plazme) biohemijskim testiranjem raznim metodama (ELISA test, brza imunodifuzija, aglutinacija...), a poslednjih nekoliko godina najčešće metodom imunoturbidimetrije.

Referentna vrednost ne razlikuje se kod muškaraca i žena, a varira od laboratorija do laboratorija - od 0 do 1,0 mg/dL ili manje od 10 mg/L. Uz to, nema statistički značajnih razlika s obzirom na koncentraciju CRP-a u odnosu na dob.
Pozitivan CRP test daje informaciju o postojanju upalnih zbivanja u organizmu, među kojima su najčešća karcinom, bolesti vezivnog tkiva, infarkt srca, infekcije, upalne bolesti creva, lupus eritematodes, pneumokokna upala pluća, reumatoidni artritis, reumatska groznica, tuberkuloza, itd.
Normalna koncentracija ovog proteina u krvi ipak ne isključuje mogućnost blažih lokaliziranih upala ili hroničnih bolesti, kao što su ulcerozni kolitis ili sistemski lupus eritematodes.

Detaljnije o referentnim vrednostima:

Interpretacija CRP vrednosti Interpretacija CRP vrednosti - detaljnije informacije U vecine klinickih situacija dovoljna je samo jedna procen... Opširnije...

Činioci koji mogu promijeniti vrednosti CRP-a u serumu mogu biti biološki i analitički. Od bioloških to su: pojačan fizički napor, visoka hronološka dob, trudnoća (osobito poslednjih nekoliko meseci), uzimanje oralnih kontraceptiva, pušenje i visoka nadmorska visina. Najčešća dva analitička činioca koja mogu uticati na vrednost CRP-a su povišene masnoće u serumu (lipemija) i postojanje tzv. reumatoidnih faktora.
Pušači imaju i statistički značajno više serumske vrednosti CRP-a od nepušača, dok u serumu osoba s normalnim i povišenim vrednostima holesterola i triglicerida nema statistički značajne razlike u vrednostima ovog proteina. Osim kod kardiovaskularnih bolesti, povišena konventracija CRP-a česta je kod šećerne bolesti i arterijske hipertenzije.

Procena kardiovaskularnog rizika

Prema vrednostima visoko osjetljivog CRP-a (tzv. high sensitivity - hs-CRP) može se proceniti rizik od kardiovaskularnih bolesti:

hs-CRP manji od 1 mg/L - nizak rizik
hs-CRP od 1-3 mg/L - umeren rizik
hs-CRP veći od 3 mg/L - visok rizik.

Masnoće u krvi kao uzrok ateroskleroze i koronarne bolesti Masnoće u krvi-holesterol i trigliceridi Ateroskleroza: uzročnik kardiovaskularnih bolesti > H... Opširnije...

Nerealno snižene vrednosti CRP-a može se naći u osoba koje su na terapiji lekovima za smanjenje masnoća u krvi (statinima) ili na terapiji aspirinom.

Merenje koncentracija CRP-a u serumu pokazalo se vrlo važnim i dobrim pokazateljem rizika za nastanak infarkta srčanog mišića u osoba kod kojih istovremeno postoji nekoliko činioca rizika za tu bolest, ali i kod onih koji imaju niske vrednosti LDL holesterola u krvi. Naime, budući da je dokazano da CRP potiče aterosklerozu, njegove povišene vrednosti mogu pomoći u objašnjenju razloga zbog kojih neke osobe dožive akutni infarkt srčanog mišića ili moždani udar iako su im koncentracije lipida u krvi normalne.
Prema brojnim istraživanjima, ovaj protein pokazao se i kao visoko prediktivan u smislu najave mogućeg sledećeg infarkta, moždanog udara ili bolesti perifernih arterija, a koristan je i za praćenje efikasnosti lečenja kardiovaskularnih bolesti.